دانشگاه لرستان پژوهش‌های ژنتیک گیاهی 2383-1367 13 1 2026 06 22 Phylogenetic Position of Two Origanum Species Native to Iran in the Lamiaceae Family Based on Isolation and Sequencing of Two Key Genes Involved in the Rosmarinic Acid Biosynthesis Pathway بررسی جایگاه فیلوژنتیکی دو گونه Origanum بومی ایران در تیره نعنائیان بر اساس جداسازی و توالی‌یابی دو ژن کلیدی مسیر بیوسنتز رزمارینیک اسید 111 128 740843 10.22034/pgr.2026.2089956.1036 FA صغری زائری نژاد گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0009-0001-0336-5529 سعید ترکش اصفهانی گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0001-7752-7159 اصغر مصلح آرانی گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران 0000-0003-3187-1100 Journal Article 2026 04 28 The genus Origanum in the lamiaceae family includes several pharmaceutically important plants whose antioxidant properties are known to depend on the phenolic compounds, including rosmarinic acid. Biosynthetic pathway of rosmarinic acid is common to many species of the lamiaceae family. This study aimed to isolate and sequence two genes, Rosmarinic acid synthase (RAS) and Hydroxyphenylpyruvate reductase (HPPR), involved in the biosynthesis of rosmarinic acid in three taxa including Origanum vulgare subsp. vulgare, Origanum vulgare subsp. viridulum and Origanum majorana, L. as well as to unravel phylogenetic relationships in the lamiaceae family based on the sequences of these two genes. Specific primers were designed based on the available sequencesS deposited in the GenBank database. Gene amplification was performed via Polymerase Chain Reaction (PCR) using DNA extracted from the Lamiaceae species as template, followed by PCR products sanger sequencing. The obtained sequences, along with other sequences recorded from these two genes in the GenBank database, were used to investigate phylogenetic relationships in the lamiaceae family. Species of the genus Mentha L. and the species Satureja khuzestanica Jamzad were found to be the closest taxa to Origanum plants. The genetic similarity coefficient between endemic Iranian species was higher than that between other studied species. These findings can be explained by the close geographical proximity and the high likelihood of gene flow among endemic species. Furthermore, this study contributes to the global genomic database, enhances the taxonomic identification of Origanum and Lamiaceae species, and supports the genetic improvement of this valuable endemic medicinal plant. جنس مرزنجوش در تیره نعنائیان، شامل چندین گیاه دارویی مهم است که خاصیت آنتی‌اکسیدانی آن‌ها به وجود ترکیبات فنولی از جمله رزمارینیک اسید وابسته است. مسیر شناخته شده بیوسنتز رزمارینیک اسید در بسیاری از گونه‌های تیره نعنائیان مشترک است. این مطالعه با هدف جداسازی و توالی‌یابی دو ژن Rosmarinic acid synthase و Hydroxyphenylpyruvate reductase فعال در مسیر بیوسنتز رزمارینیک اسید در سه تاکسون از جنس مرزنجوش شامل Origanum vulgare subsp. vulgare، Origanum vulgare subsp. viridulum و Origanum majorana L. و شناسایی روابط فیلوژنتیکی در تیره نعنائیان بر اساس توالی این دو ژن انجام شد. آغازگرهای اختصاصی بر اساس توالی‌های ثبت شده در پایگاه GenBank طراحی و ساخته شد. تکثیر ژن‌ها از طریق واکنش زنجیره‌ای پلیمراز با DNA استخراج شده از گونه‌های مورد مطالعه انجام و از محصول واکنش برای تعیین توالی ژن‌های هدف استفاده شد. این توالی‌ها همراه با سایر توالی‌های ثبت شده از این دو ژن به‌منظور بررسی روابط فیلوژنتیکی در تیره نعنائیان مورد استفاده قرار گرفت. گونه‌های جنس Mentha L. و گونه Satureja khuzestanica Jamzad نزدیک‌ترین تاکسون‌ها به مرزنجوش بودند. ضریب شباهت ژنتیکی بین گونه‌های بومی ایران بالاتر از سایر گونه‌های مورد مطالعه بود که این نتیجه را می‌توان با توجه به فاصله جغرافیایی نزدیک و احتمال بیشتر برای وقوع جریان ژنی در بین این گونه‌ها توجیه نمود. نتایج این مطالعه در غنی‌سازی بانک داده‌های بین‌المللی اطلاعات ژنومی و شناسایی عمیق‌تر گیاه مرزنجوش و تیره نعنائیان نقش دارد و می‌تواند کمک مؤثری جهت اصلاح ژنتیکی این گیاه دارویی ارزشمند بومی کشور باشد.