پژوهش‌های ژنتیک گیاهی

برآورد عمل ژن و پارامترهای ژنتیکی صفات مورفولوژیک در جمعیت‌های F2 ،F1 و F3 گوجه‌فرنگی (.Lycopersicum esculantum L)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

جاوید رحیمی 1
فاطمه امینی 1
حسین رامشینی 1
ماهیار عابدی 2
محمود لطفی 3

1 گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان ، دانشگاه تهران، پاکدشت

2 بخش تحقیقات سبزی، صیفی و حبوبات آبی، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج

3 گروه باغبانی، دانشکده فناوری کشاورزی ابوریحان، دانشگاه تهران، پاکدشت

http://dx.doi.org/10.22034/pgr.9.2.6
چکیده
گوجه‌فرنگی مهم‌ترین محصول در بین سبزیجات، بعد از سیب‌زمینی می‌باشد و ایران رتبه ششم جهانی سطح زیرکشت آن را به خود اختصاص داده است. متأسفانه هرساله بیش از 95 درصد بذرهای هیبرید سبزیجات وارد می‌شود. مطالعه­ ی حاضر به‌منظور ارزیابی هیبریدهای وارداتی مرسوم (8320، Eden، Matin و Xaman) و نسل‎های F2 و F3 حاصل از خودگشنی آن‎ها صورت گرفت. در همین راستا پس از تولید نسل­های F2 و F3 سه نسل (F1، F2 و F3) در کنار هم همراه با شاهد (Early Orbana y) طی سال­های 98-1397 در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار کشت شدند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس برای صفات عملکرد تک‌بوته، روز تا گلدهی، متوسط وزن تک‌میوه، میوه‌های برداشت شده، اسیدیته (pH)، در سطح احتمال یک درصد و مواد جامد محلول (TSS) در سطح پنج درصد معنی‌دار بودند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بیشترین میانگین عملکرد تک‌بوته برای8320 F1  (10/10920 گرم)، بالاترین تعداد روز تا گلدهی در Xaman F2 (01/47 روز)، بالاترین متوسط وزن تک‎میوه در Xaman F1 (50/115 گرم)، بیشترین تعداد میوه­های برداشت شده در Xaman F1 (62/106)، کمترین مقدار اسیدیته (pH) در 8320 F1 (10/4) و بیشترین مقدار مواد جامد محلول را در نسل Matin F3 (96/4) مشاهده شد. نتایج حاصل از برآورد پارامترهای ژنتیکی نشان داد اکثر صفات ارزیابی شده از واریانس ژنتیکی و فنوتیپی بالایی برخوردار بودند اما اختلاف جزئی بین ضریب تغییرات فنوتیپی و ژنوتیپی مشاهده شد که بیانگر تأثیر اندک محیط بر کنترل این صفات می‌باشد. بزرگ بودن واریانس غالبیت نسبت به واریانس افزایشی در اکثر صفات باعث شد درجه غالبیت بزرگ­تر از یک به‌دست آید؛ بنابراین احتمال کنترل صفات توسط ژن‌های با اثرات غالبیت یا فوق‌غالبیت بالا می­باشد و جهت بهبود این صفات باید از روش­های مبتنی‌بر تولید لاین، دورگ­گیری و استفاده از هتروزیس استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

گوجه‌فرنگی
نسل‌های در حال تفرق
واریانس ژنتیکی
پژوهش‌های ژنتیک گیاهی
دوره 9، شماره 2
دی 1401
صفحه 71-82

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما