پژوهش‌های ژنتیک گیاهی

اولویت‌بندی و شناسایی ژن‌های کاندید در برخی صفات ریشه گندم نان (Triticum aestivum L.) تحت تنش شوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

الینا نظری خاکشور 1
امین آزادی 2
پیمان فروزش 3
علیرضا اطمینان 4
اسلام مجیدی هروان 5

1 گروه کشاورزی و منابع طبیعی، واحد کرج، دانشگاه آزاداسلامی، کرج، ایران

2 گروه اصلاح‌نباتات، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرری، ایران

3 گروه کشاورزی و منابع طبیعی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

4 گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آز ا د اسلامی، کرمانشاه، ایران

5 گروه بیوتکنولوژی و به نژادی گیاهی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

http://dx.doi.org/10.52547/pgr.9.1.6
چکیده
تنش شوری یکی از مهم‌ترین عوامل محدودکننده محیطی در تولید انواع محصولات کشاورزی از جمله گندم است، به‌طوری‌که تولید ارقام جدید متحمل به شوری می‌تواند یکی از راه‌کارهای مؤثر در کاهش اثرات تنش در نظر گرفته شود. در این راستا، شناسایی ژن‌های مؤثر و مکانیسم‌های مولکولی درگیر در ایجاد تحمل شوری گامی مهم برای برنامه‌های بهنژادی به‌شمار می‌رود. در مطالعه حاضر، یک جمعیت از لاین‌های اینبرد نوترکیب (RIL) F12 شامل 186 ژنوتیپ برای شناسایی مکان‌های ژنی کنترل‌کننده برخی ویژگی‌های فیزیولوژی و میزان عناصر در مرحله گیاهچه‌ای گندم در شرایط تنش شوری مورد بررسی قرار گرفتند. در مجموع دوازده QTL اصلی با استفاده از آنالیز مکان‌یابی فاصله‌ای مرکب (CIM) برای وزن تر، وزن خشک، طول، میزان سدیم و پتاسیم ریشه شناسایی شدند. بیشترین تعداد QTLهای شناسایی شده بر روی کروموزوم‌های B وD قرار داشتند. تجزیه هستی‌شناسی ژن‌ها (Gene ontology) انجام و ژن‌های کاندید در ناحیه QTL شناسایی شدند؛ اگرچه قابل ‌ذکر است که ژن‌های کاندید (CG)، برای تأیید، نیازمند شناسایی به کمک نشانگر هستند. در مجموع اولویت‌بندی ژن‌ها منتهی به تعیین 3486 ژن کاندید در 19 عبارت GO (شامل 8 فرآیند زیستی) شد که در فرآیندهای متابولیسم گلوتاتیون، کاتابولیک ال-فنیل آلانین، ترجمه سیتوپلاسمی، مسیر پیام‌رسانی فعال‌شده با اکسین، تنظیم رونویسی، DNA-الگو، پروتوپورفیرینوژن IX، سازمان و پیدایش دیواره سلولی، متابولیسم Xyloglucan، آمینوسیلاسیون لوسیل-tRNA، گلیکوزیلاسیون پروتئین، تنظیم رونویسی، بیوسنتز رنگ‌دانه و غیره نقش دارند. این روش (Gene ontology) ممکن است برای شناسایی ‌‌CG‌های جدید ارائه شود که QTL مربوطه، مسئول صفات پیچیده است.

کلیدواژه‌ها

تنش شوری
گندم نان
ژن کاندید
نقشه‌برداری QTL
پژوهش‌های ژنتیک گیاهی
دوره 9، شماره 1
تیر 1401
صفحه 71-84

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما