پژوهش‌های ژنتیک گیاهی

تعیین تنوع هاپلوتایپی و ارتباط بین صفات مطلوب زراعی و آلل‌های ریزماهواره واقع بر کروموزوم‌های 4B و 7D گندم نان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

اسماعیل دستورانی 1
خلیل زینلی نژاد 1
مسعود سلطانی نجف آبادی 2
محمدهادی پهلوانی 3
حسن سلطانلو 3
سعید باقری کیا 4

1 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان ، گرگان

2 مؤسسه تحقیقات اصالح و ت یه نهال بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترو یج کشاورز ی، کرج

3 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان

4 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان ، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان

http://dx.doi.org/10.52547/pgr.8.1.9
چکیده
این پژوهش با هدف تعیین گروه‌های هاپلوتایپی و شناسایی آلل‌های اختصاصی برای صفات مطلوب زراعی گندم نان انجام شد. به‌همین منظور 42 ژنوتیپ گندم بومی ایران و 9 رقم تجاری به‏همراه رقم بهاره چینی (ژنوتیپ مرجع) در قالب طرح آگمنت کشت و از نظر 13 صفت فنوتیپی کمی ارزیابی شدند. نتایج آمار توصیفی نشان داد که صفات طول ریشک و روز تا گلدهی به‌ترتیب بالاترین و پایین‌ترین ضریب تغییرات فنوتیپی را داشتند. به‌منظور بررسی تنوع هاپلوتایپی QTL مرتبط با صفات فنوتیپی واقع بر کروموزوم‌های 4B و 7D گندم نان از هشت نشانگر ریزماهواره استفاده شد. نتایج نشان داد که ژنوتیپ‌های مورد بررسی با توجه به مطابقت آللی با ژنوتیپ مرجع در کروموزوم‌های 4B و 7D به‌ترتیب در 13 و شش گروه هاپلوتایپی قرار گرفتند. به‌منظور بررسی وجود ارتباط بین صفات و نشانگرها، تجزیه واریانس در قالب طرح کاملاً تصادفی با تکرار نامساوی برای تک‌تک نشانگرها انجام شد. در مجموع از 13 صفت مورد بررسی، برای هشت صفت ارتباط معنی‌دار آماری مشاهده شد و برای سه صفت به‌طور هم‌زمان یک آلل اختصاصی معرفی گردید. چنانچه اصلاحگر علاقه‌مند به گزینش ژنوتیپ‌هایی باشد که به‌طور هم‌زمان سه حالت مطلوب یعنی گلدهی زودتر، نیمه‌پاکوتاهی و تعداد بیشتر دانه در سنبله را داشته باشند، می‌تواند از آلل اختصاصی شناسایی شده (153جفت‎باز) نشانگر Xgwm149-4B استفاده کند.

کلیدواژه‌ها

صفات فنوتیپی
گزینش به کمک نشانگر
گندم بومی
نشانگرهای آلل اختصاصی
پژوهش‌های ژنتیک گیاهی
دوره 8، شماره 1
تیر 1400
صفحه 133-150

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما