پژوهش‌های ژنتیک گیاهی

شناسایی QTLهای کنترل‌کننده صفات زراعی در جمعیت حاصل از تلاقی ارقام بومی و موتانت برنج رقم طارم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مهرناز کاتوزی 1
سعید نواب پور 2
حسین صبوری 3
علی اکبر عبادی 4

1 گروه اصالح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان و گروه اپیژنتیک، بیوتکنولوژی و اصالح نباتات موسسه تحقیقات اگروسکوپ، سوئیس

2 گروه اصالح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان

3 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی ومنابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد کاووس

4 مؤسسه تحقیقات برنج کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

http://dx.doi.org/10.52547/pgr.7.2.5
چکیده
به‌منظور شناسایی QTLهای کنترل‌کننده صفات زراعی، ارقام وحشی و موتانت برنج رقم طارم تلاقی داده شدند. برای تهیه نقشه پیوستگی، نشانگرهای SSR، ISSR، iPBS و IRAP چند شکل در 250 فرد از نسل دوم تلاقی تکثیر شدند. وزن 100 دانه، تعداد پنجه، تعداد دانه پر، تعداد دانه­های پوک، ارتفاع بوته، طول خوشه، تعداد خوشچه، قطر ساقه، طول، عرض و شکل دانه، وزن کاه، طول دوره رسیدگی، طول و عرض برگ پرچم روی کلیه افراد جمعیت اندازه‌گیری شد. نقشه پیوستگی 9/970 سانتی­مورگان از ژنوم برنج را پوشش داد. فاصله بین دو نشانگر مجاور برابر با 77/12 سانتی­مورگان به‌دست آمد. در مجموع 13 QTL برای صفات ارزیابی شده شناسایی شد. آلل­های انتقال‌یافته از والدین در QTLهای ردیابی شده برای کلیه صفات مورد بررسی در جهت افزایش عملکرد دانه عمل نمودند. بیشترین تعداد QTL برای روز تا گلدهی ردیابی شد. سه QTL روی کروموزوم­های 10 و 4 (دو QTL) برای تعداد روز تا گلدهی مکان‌یابی شد. qLDF-4a و qLDF-4b دارای اثر افرایشی منفی بودند و آلل­های والد طارم محلی موتانت باعث کاهش تعداد روز تا گلدهی شد. QTLهای مذکور مجموعا 6/11 درصد واریانس فنوتیپی را توجیه نمودند. نظر به این‌که جمعیت مورد بررسی از تلاقی ارقام بومی و موتانت طارم تهیه شدند و افراد جمعیت حاصل تنها در ژن­های موتانت یافته تنوع نشان دادند؛ لذا QTLهای ردیابی شده در این مطالعه می­توانند دقت بیشتری در مکان و میزان بیان تغییرات داشته باشند و پس از تعیین اعتبار آنها، قابل توصیه برای برنامه­های به­نژادی انتخاب به کمک نشانگر می‌­باشند.

کلیدواژه‌ها

برنج
موتانت
نشانگر مولکولی
نقشه پیوستگی
QTL
پژوهش‌های ژنتیک گیاهی
دوره 7، شماره 2
دی 1399
صفحه 55-64

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما