1
موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور،سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی،گچساران،ایران
2
موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران
10.29252/pgr.2.2.57
چکیده
هدف از تحقیق حاضر، مطالعه قابلیت ترکیبپذیری عمومی (GCA) والدین، ترکیبپذیری خصوصی (SCA) هیبریدهای نتاج و برآورد وراثتپذیری و هتروزیس برای عملکرد دانه و برخی از صفات زراعی در جهت توسعه ارقام گندم با عملکرد بالا بود. یک مجموعه دایآلل یکطرفه حاصل از شش ژنوتیپ گندم در یک طرح بلوکهای کامل تصادفی در طی فصل زراعی 93-1392 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گچساران در شرایط دیم ارزیابی شدند. اختلاف معنیدار بین ژنوتیپها برای تمام صفات مورد مطالعه، بیانگر تنوع قابل توجه در مواد ژنتیکی مورد استفاده بود. اثرات معنیدار GCA و SCA نشاندهنده نقش عمل افزایشی و غیر افزایشی ژنهای کنترلکننده تمام صفات بود. نسبت میانگین مربعات GCA به SCA و نسبت ژنتیکی ارجحیت عمل غیرافزایشی ژن را برای صفات مورد مطالعه نشان داد. وراثتپذیری عمومی برای تمام صفات مورد مطالعه بالا (67/0-99/0) بود که نقش فاکتورهای ژنتیکی را در کنترل این صفات در مقایسه با اثرات غیرژنتیکی نشان داد. وراثتپذیری خصوصی برای تمام صفات پایین تا متوسط (06/0-37/0) بود. در بین والدین، رقم کوهدشت به عنوان بهترین ترکیبشونده عمومی برای قدرت رشداولیه، تعداد روز تا رسیدن فیزیولوژیک، طول سنبله، طول پدانکل، خروج سنبله از برگ پرچم و عملکرد دانه بود. همچنین هیبرید DAMARA-6 × کوهدشت یک تلاقی با ترکیبپذیری خصوصی مناسب برای تعداد صفات روز تا ظهور سنبله، تعداد روز تا رسیدن فیزیولوژیک، دوره پر شدن دانه، ارتفاع بوته، محتوای کلروفیل، دمای کانوپی، طول دانه و عملکرد دانه بود. انتظار میرود این تلاقی با دارا بودن هتروزیس مثبت برای عملکرد دانه، محتوای کلروفیل و طول دانه و هتروزیس منفی از نظر ارتفاع بوته، نتاج مناسبی تولید کند و به طور موفقیتآمیزی در برنامههای تولید هیبرید به کار گرفته شود. با توجه به سهم بیشتر اثرات غیرافزایشی در کنترل ژنتیکی صفات، بازده ژنتیکی گزینش آنها به ویژه در نسلهای اولیه پایین میباشد و گزینش برای بهبود ژنتیکی این صفات میبایست از نسلهای پیشرفته اصلاحی آغاز شود.
محمدی,محتشم و روستایی,مظفر . (1404). برآورد پارامترهای ژنتیکی عملکرد دانه و برخی صفات زراعی گندم با استفاده از تلاقیهای دایآلل. پژوهشهای ژنتیک گیاهی, 2(2), 57-72. doi: 10.29252/pgr.2.2.57
MLA
محمدی,محتشم , و روستایی,مظفر . "برآورد پارامترهای ژنتیکی عملکرد دانه و برخی صفات زراعی گندم با استفاده از تلاقیهای دایآلل", پژوهشهای ژنتیک گیاهی, 2, 2, 1404, 57-72. doi: 10.29252/pgr.2.2.57
HARVARD
محمدی محتشم, روستایی مظفر. (1404). 'برآورد پارامترهای ژنتیکی عملکرد دانه و برخی صفات زراعی گندم با استفاده از تلاقیهای دایآلل', پژوهشهای ژنتیک گیاهی, 2(2), pp. 57-72. doi: 10.29252/pgr.2.2.57
CHICAGO
محتشم محمدی و مظفر روستایی, "برآورد پارامترهای ژنتیکی عملکرد دانه و برخی صفات زراعی گندم با استفاده از تلاقیهای دایآلل," پژوهشهای ژنتیک گیاهی, 2 2 (1404): 57-72, doi: 10.29252/pgr.2.2.57
VANCOUVER
محمدی محتشم, روستایی مظفر. برآورد پارامترهای ژنتیکی عملکرد دانه و برخی صفات زراعی گندم با استفاده از تلاقیهای دایآلل. پژوهشهای ژنتیک گیاهی, 1404; 2(2): 57-72. doi: 10.29252/pgr.2.2.57
