پژوهش‌های ژنتیک گیاهی

ارزیابی تحمل به خشکی در ژنوتیپ‌های گلرنگ (Cartamus tinctorius L.) تحت شرایط تنش کم‌آبیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سیده زهرا حسینی 1
احمد اسماعیلی 2
سید سجاد سهرابی 3

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات،دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم آباد

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات،دانشکده کشاورزی،دانشگاه لرستان،خرم آباد

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد

https://doi.org/10.29252/pgr.5.2.55
چکیده
خشک‌سالی یکی از عوامل مهم محدودکننده تولید در جهان است و کاربرد روش‌های به‌نژادی یک راهکار اساسی در تولید ارقام متحمل و سازگار به تنش خشکی می‌باشد. به‌منظور بررسی و تعیین مؤثرترین شاخص‌های تحمل به تنش و شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به تنش خشکی، 15 ژنوتیپ گلرنگ، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط (تنش کم‌آبیاری و بدون تنش)، مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین ژنوتیپ‌ها از نظر صفات مورد مطالعه، شاخص‌های مقاومت به تنش و نیز عملکرد در دو شرایط محیطی تنش و بدون تنش وجود دارد. همبستگی مثبت و معنی‌داری بین عملکرد دانه در شرایط تنش با شاخص تحمل تنش میانگین هارمونیک و شاخص میانگین هندسی بهره‌وری برآورد شد و نشان داد که این شاخص‌ها برای تعیین ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی مناسب می‌باشند. بین شاخص‌های حساسیت به تنش و شاخص‌ تحمل با عملکرد دانه در شرایط تنش هیچ رابطه معنی‌داری دیده نشد، بنابراین این شاخص‌ها برای شناسایی ژنوتیپ‌های متحمل به خشکی مناسب نبودند. در مجموع با استفاده از نمودار پراکنش سه‌بعدی، تجزیه به مؤلفه‌های اصلی و تجزیه بای‌پلات، دو ژنوتیپ 6 (Syrian) و 8 (Kino-76) به‌عنوان متحمل‌ترین ژنوتیپ‌ها برای شرایط تنش خشکی و پر عملکردترین  ژنوتیپ‌ها برای شرایط بدون تنش انتخاب شدند.

کلیدواژه‌ها

تجزیه بای‌پلات
تجزیه به مؤلفه‌های اصلی
شاخص تحمل تنش
گلرنگ
پژوهش‌های ژنتیک گیاهی
دوره 5، شماره 2
دی 1397
صفحه 55-72

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما