پژوهش‌های ژنتیک گیاهی

تجزیه ژنتیکی صفات زراعی ارقام جو (.Hordeum vulgare L) تحت تنش شوری با استفاده از تلاقی دی‌آلل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

جمال رحیمی درآباد 1
ورهرام رشیدی 2
حسین شهباز ی 3
محمد مقدم واحد 4
ابراهیم خلیل وند 2

1 گروه زراعت و اصلا ح نباتات، واحد تبریز، دانشگاه آزاد ا سلامی، تبریز

2 گروه زراعت و اصلا ح نباتات، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز

3 گروه زراعت و اصلا ح نباتات، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل

4 گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز

‎20.1001.1.23831367.1399.7.2.3.2
چکیده
به‌منظور تعیین وراثت‌پذیری و پارامترهای ژنتیکی برخی صفات زراعی در ارقام جو، بذور F1 حاصل از تلاقی نیمه‌دی‌آلل 7 × 7 به همراه والدین در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار و تحت شرایط بدون تنش و تنش‌های شوری 8 و 12 دسی‌زیمنس بر متر ارزیابی شدند. تجزیه ژنتیکی به روش‌ هیمن و روش دوم در مدل ثابت گریفینگ انجام شد. شیب‌خط رگرسیون Wr روی Vr در هر سه شرایط، اختلاف معنی‌داری با یک نشان نداد، اما با صفر اختلاف معنی‌داری نشان داد که نشان‌دهنده کفایت مدل افزایشی– غالبیت برای این صفات است. وراثت‌پذیری عمومی صفات بالا (9/0-7/0) و وراثت‌پذیری خصوصی صفات متوسط به بالا (8/0-4/0) بود. نتایج نمودارهای رگرسیونی نشان داد که والد افضل دارای بیشترین آلل غالب بود. معنی‌دار بودن جزء ژنتیکی a، در بیشتر صفات نشان‌دهنده نقش اثرهای افزایشی ژن در کنترل صفات بود. جزء ژنتیکی b در بیشتر صفات معنی‌دار بود که نشان‌دهنده حضور اثرهای غالبیت ژنی در کنترل صفات است. برآورد توزیع آلل‌های مثبت و منفی در والدین نشان داد مقدار این نسبت در کلیه صفات (به‌جز وزن دانه در سنبله تحت تنش 12 دسی‌زیمنس بر متر) کمتر از 25 درصد بود که نشان‌دهنده عدم تقارن در توزیع آلل‌های مثبت و منفی در بین والدین است. بر اساس اثرات ترکیب‌پذیری عمومی در شرایط شوری، رقم کویر آلل‌های مطلوبی برای صفات ارتفاع بوته، وزن دانه در سنبله و وزن صددانه را دارا می‌باشد و می‌تواند به‌عنوان یک والد عمومی در برنامه‌های به‌نژادی به‌کار برده شود. برآورد وراثت‌پذیری عمومی و خصوصی بالا برای بیشتر صفات گویای امیدبخش بودن این مواد ژنتیکی برای به‌نژادی تحت شرایط نرمال و تنش شوری بود.

کلیدواژه‌ها

اثرات افزایشی و غالبیت
ترکیب‌پذیری
روش هیمن
وراثت‌پذیری
پژوهش‌های ژنتیک گیاهی
دوره 7، شماره 2
دی 1399
صفحه 83-96

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما