پژوهش‌های ژنتیک گیاهی

مطالعه الگوی بیان برخی عوامل رونویسی در گندم تحت تنش خشکی و تأثیر نانو‌ذره روی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سیده یلدا رئیسی ساداتی 1
سدابه جهانبخش گده کهریز 2
علی عبادی 3
محمد صدقی 4

1 گروه زراعت و اصلا ح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

2 دانشگاه محقق اردبیلی

3 گروه زراعت و اصلا حنباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل

4 گروه زراعت و اصلا ح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبی ل

‎20.1001.1.23831367.1399.7.2.8.7
چکیده
در شرایط تنش خشکی، سیستم ‏علامت‌دهنده موجب القای بیان ژن‏های مشخصی در مقابل اثرات زیان‌آور تنش‌‏های محیطی می ‏شود. در میان ریزعناصر ضروری برای رشد و نمو گیاهان، عنصر روی نقش مهمی در بسیاری از فرآیندهای متابولیکی گیاهان ازجمله بیان ژن و تحمل به تنش دارد. به‌منظور بررسی اثر تنش خشکی و نانواکسید روی بر الگوی بیان نسبی برخی ژن‌های دخیل در تنش‌های غیرزنده (شامل WRKY1، HMA2 و ZIP1) ارقام گندم، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه اجرا شد. در این آزمایش، فاکتور اول تنش خشکی در سه سطح (35، 60 و 85 درصد ‌ظرفیت‌زراعی)، فاکتور دوم شامل سه رقم گندم (حیدری، میهن و سای‌سونز) و ‌فاکتور سوم شامل نانو‌اکسید روی در سه سطح (0، 5/0 و 1 گرم بر لیتر) بود. براساس نتایج بدست آمده، با افزایش شدت تنش خشکی، بیان نسبی ژن­های WRKY1 و ZIP1 در رقم متحمل به خشکی (میهن) و نیز با افزایش غلظت نانوذره روی زمان تنش، بیان ژن­ ZIP1 در رقم حساس به خشکی (سایسونز) افزایش پیدا کرد. بیشترین میزان بیان نسبی ژن HMA2 در رقم حیدری تحت تنش خشکی ملایم ملاحظه شد. بطور کلی، بیان هر سه ژن مورد مطالعه در رقم متحمل (میهن) تحت تنش خشکی افزایش یافت. افزایش سطح بیان ژن‌های HMA2 و ZIP1، می‌تواند مرتبط با انتقال روی به بافت‌های مصرف‌کننده و همچنین افزایش مصرف روی در سوخت و ساز جاری گیاه باشد که در نتیجه در افزایش تحمل گیاه گندم به تنش خشکی مؤثر است.

کلیدواژه‌ها

بیان ژن
تنش خشکی
‌عوامل رونویسی
گندم
نانوذره روی
پژوهش‌های ژنتیک گیاهی
دوره 7، شماره 2
دی 1399
صفحه 135-144

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما